facebook instagram telegram telegram
مینیمال‌های طنز سیاسی!
kjhkjhkjkjhkjkjkjkjjkkjhkjhkj.jpg
نام كتاب: تفنگ‌بازي
نويسنده: پوريا عالمي
تصويرگر: مهدي كريم‌زاده
ناشر: روزنه
رضا ساكي

«تفنگ بازی» نام آخرین مجموعه‌ی طنزی است که «پوريا عالمي» منتشر کرده است. مجموعه‌ای از مینیمال‌های طنز است که می‌توان آنها را مینیمال‌های طنز سیاسی نامید.
در سال‌های اخیر، یعنی این سه چهار سال آخر، یعنی از ۸۵ به این طرف، مینیمال‌نویسی بسیار مورد توجه اهل طنز قرار گرفته است. این توجه به مینیمال‌نویسی هم در وبلاگ‌ها، هم در شب شعرهای طنز و هم در ستون‌های دایم و غیردایم مطبوعات مشهود و مشخص است. حتا در کتاب‌های تالیفی طنز نیز فصل‌هایی در مینیمال نیز وجود دارد و نویسندگان در بخش‌های پایانی کتاب‌های خود نمونه‌هایی از مینیمال را منتشر کرده‌اند.
مهم‌ترین علت اقبال طنزنویسان به مینیمال- که هم در حوزه‌ی نثر و هم در حوزه‌ی شعر وجود دارد- اقبال مخاطب به مینیمال است. یعنی این که چون مخاطب اغلب مینیمال را خوب می‌فهمد از آن استقبال نیز می‌کند. چون مینیمال‌ها بیشتر بر همان ساختی استوار می‌شود که لطیفه‌ها بر آن استوارند. یعنی مخاطب آن ساختار لطیفه گونه را خوب می‌شناسد و نسبت به مینیمال واکنش مثبت نشان می‌دهند.
فرق میان مینیمال‌های طنز و «کاریکلماتور»ها نیز باید در همین مساله باشد. «کاریکلماتور»ها گاه مانند لطیفه ‌اند، ولی همیشه نیستند و اتفاقا مخاطب را گاه گیج هم می‌کنند و برای فهم مطلب آنها کمی باید دیداری با متن برخورد کرد. یعنی فرق عمده‌ي دیگر میان مینیمال‌های طنز و «کاریکلماتور»ها این است که مینیمال‌های طنز اغلب شنیداری هستند، ولی «کاریکلماتور»ها بیشتر دیداری هستند و از راه گوش خوب فهم نمی‌شوند.
یکی دیگر از مهم‌ترین علت اقبال طنزنویسان به مینیمال، توجه جامعه‌ي مخاطب در سه حوزه‌ی بزرگ پیام‌رسانی به بحث مینیمال است. یکی مخاطبان حوزه‌ی وبلاگ‌نویسی، یعنی همان آدم‌های جامعه‌های مجازی که درازنویسی را برنمی‌تابند، یکی مخاطبان شب شعرهای طنز که دوست دارند طنزهای کوتاه، فهمیدنی و خنده‌دار بشنوند و دیگری مخاطبان حوزه‌ی پیامک‌های تلفنی که در به در دنبال لطیفه یا نکته‌ی خوشمزه می‌گردند.
در این جا باید یک توضیح کوتاه بدهم. از نظر نقد ادبی و بار لغوی الفاظ، کاریکلماتور خود زیرمجموعه‌ای از مینیمال است و اصلا شاید چیزی به عنوان « مینیمال طنز» درست نباشد. اصلا «مینیمال طنز» چیست که تفاوت و یا شباهت‌اش با کاریکلماتور را بشود بیان کرد. اجازه بدهید تفاوتی که در ذهن من و در این یادداشت، بین مینیمال‌های طنز و «کاریکلماتور»ها وجود دارد را بیان کنم تا بحث الکی خیلی متفکرانه جلوه نکند، چون قطعا اگر شما نفهمید من چه می‌خواهم بگویم لابد خودم هم نفهمیده‌ام و تعارف هم نداریم در این نفهمیدن‌ها.
میان مینیمال‌های طنز و «کاریکلماتور»ها یک فرق عمده وجود دارد و آن فرق نیز محتوایی است و اگر قرار است جوری میان مینیمال‌های طنز و «کاریکلماتور»ها خطی فرض کرد آن خط، خط محتوایی است و البته رویکردی که این دو مقوله‌ به موضوعات دارند. پس فرق در محتواست چون هم مینیمال‌های طنز و هم کاریکلماتورها می‌توانند موضوعات گوناگونی را در بر بگیرند اما در محتوا، یعنی در نوع بیان موضوع و رویکرد با هم فرق دارند.
توضیح بیشتر این فرق را باید مفصل جستجو کرد اما گمان می‌کنم در «کاریکلماتور»ها فضا خیال‌انگیز است و شاعرانه، هنرمند در «کاریکلماتور»ها دنبال شهر آرمانی می‌گردد، نگاه‌اش به زندگی و رویدادها گاه غیرعقلانی و آرمان‌خواهانه است، نگاه‌اش انسانی‌تر است و پیامبرگونه به دنیا می‌نگرد. اما در مینیمال‌های طنز ما با هنرمند معترض مواجه‌ایم. کسی که با آسمان کاری ندارد و همه چیز را در زمین می‌جوید. هنرمند در کاریکلماتور سعی در پوشاندن بدی‌ها و بیان خوبی ها دارد اما هنرمند در مینیمال طنز سعی در برجسته ساختن بدی‌ها، پلیدی‌ها و نابسامانی‌ها دارد.

اما کتاب «عالمی» چیست؟ مجموعه‌ای از مینیمال‌های طنز است یا کاریکلماتور؟ به نظر «تفنگ بازی» بیشتر مینیمال‌های طنز است اما کاریکلماتور نیز در آن وجود دارد. مهم‌ترین ویژگی «تفنگ بازی» این است که نویسنده در تمام مینیمال‌ها حرفی برای گفتن دارد. حرف‌هایی که در مینیمال‌ تمام نمی‌شوند و ذهن شما را درگیر مسایلی ماکسیمال می‌کند که ورای الفاظ نهفته است. مینیمال‌ و شرح آن درست مثل شرح سبک نثر فنی است. یعنی با تعداد  اندک لفظ و بسامد زیاد معنا مواجه هستیم، پس مینیمالی که در خودش تمام بشود مینیمالی بی‌مایه است.
«تفنگ بازی» از سه بخش تشکیل شده است. البته با مطالعه‌ی کتاب نشانی از بخش‌بندی دیده نمی‌شود ولی با مطالعه‌ی آن متوجه می‌شویم که کتاب خواسته یا ناخواسته به سه بخش تقسیم شده است. یک بخش از صفحه‌ي یک تا هشتاد که در برگیرنده‌ي موضوعات گوناگون است که البته مطالب با موضوع روابط فردی و اجتماعی بیشتر به چشم می‌خورد.
بخش دوم که از صفحه‌ی ۸۱ شروع می‌شود تا ۱۱۵و بخشی است که عالمی در آن جهانی جوجه‌ای را ترسیم کرده است و با جوجه‌ها و درباره‌ي جوجه‌ها حرف می‌زند.
بخش سوم هم از ۱۱۷ است تا پایان کتاب که بخشی است مربوط به ژنرال‌ها با حال و هوای تفنگ و تفنگ‌بازی و البته ضدجنگ.
به نظر می‌رسد که توان قلم عالمی بخش به بخش افزوده می‌شود و بخش سوم این کتاب بخشی فوق‌العاده‌تر از دو بخش دیگر است. ترس موجود در بخش سوم این کتاب فضاهای گروتسک را رقم می‌زند و بسیار تاثیرگذار است.
اگر بعد از «قصه‌ی کوتوله‌ها و درازها»‌ی نبوی دنبال طنز مینیمال خوش ساخت و خوش خوراک می‌گردید «تفنگ بازی» را بخوانید.

براي خواندن نمونه‌هايي از كتاب كليك كنيد.

تاريخ : دوشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸۹

Keywords:
About Gun Game By Pooria Alami , Mehdi Karimzadeh , Rozaneh Publications , Reza Saki


ارسال نظر

لطفاً نظرتان را به فارسي بنويسيد. نظر شما پس از تاييد نمايش داده خواهد شد.
لطفا" کد زیر را در قسمت پائین آن وارد نمائید.
نام:
 
پست الكترونيك:
 
وب سايت (لطفاً آدرس به صورت کامل وارد شود. بعنوان مثال: http://www.golagha.ir):
 
نظر:  

 


©با معرفت‌ها ذکر مأخذ می‌کنند!
powered by: